انتقادهای والدین از فرزندان غالباً کارساز نیست. این انتقادات باعث عصبانیت، رنجیدگی و عقده‌های درونی می‌گردند. حتی تأثیرات نامطلوب‌تری نیز برجای می‌گذارد وقتی که نوجوانی دائماً مورد انتقاد قرار گیرد، می‌آموزد که خود را محکوم کند، علاج ناپذیر بداند و گناه را به گردن دیگران بیندازد. او می‌آموزد که در مورد ارزش‌های خویش تردید نماید و شخصیت دیگران را نیز تحقیر کند. او به دیگران مشکوک است و با بی تفاوتی سرنوشت خویش را انتظار می‌کشد.

انتقاد از شخصیت ، احساسات منفی در نوجوان پدید می‌آورد. نسبت دادن صفت های ناروا در شخصیت او تأثیر مخربی دارد. وقتی که ما جوانی را احمق یا بی دست و پا یا زشت می‌خوانیم عکس‌العمل‌هایی همراه با رنجیدگی، عصبانیت و آرزوی انتقام جویی در او پدید می‌اوریم. او ممکن است در آینده نسبت به بدیهایش احساس گناه کند و با تکرار آن‌ها در انتظار تنبیه شدن باشد. گذشته های او، او را به انتقاد شدن،‌ تنبیه شدن و میل به انتقام‌جویی سوق می‌دهد.

نوجوانی که مدام مجبور شده احساس حماقت کند به تدریج این احساس را به عنوان یک واقعیت خواهد پذیرفت. او از کارهایی که مستلزم ذکاوت و زرنگی است می‌گریزد. چون مواجه شدن با مشکلات برای او به معنای شکست است،‌ امنیت را در  تلاش نکردن می جوید. در مدرسه هرگز داوطلب کاری نمی شود. از امتحانات می گریزد. از انجام تکالیف اجتناب می ورزد و قبل از امتحانات مریض می شود. او ممکن است تا ابد به یک شعار غلط معتقد باشد که تلاش من بی فایده است یک نوجوان اگر دائماً‌ بی عرضه و بی مهارت خطاب شود،‌ چنین ارزیابی جزو شخصیت و تصور وجودی او می‌گردد و ممکن است ورزش و دیگر کارهای اجتماعی را که نیازمند چابکی و زرنگی است برای همیشه کنار بگذارد.

در این جا می‌خواهیم به دو نوع انتقاد بپردازیم که عبارتند از :

 

انتقاد سازنده

انتقاد ریشه‌ای یک هدف اصلی را در بر دارد. مشخص نمودن کاری که باید در آن زمان به خصوص انجام داد. انتقاد مؤثر شخصیت هیچ کس را زیر سوال نمی برد بلکه با وقایع دشوار برخورد می کند. این نوع انتقاد، هرگز به شخصیت فرد حمله نمی کند بلکه با موقعیت او رودررو می‌گردد.

 انتقاد مخرب

انسان برای مؤثر بودن به عنوان پدر و مادر، باید بعضی از آموخته‌های دوران کودکی خود را که در ذهنشان حک شده است فراموش کنند. کسانی که گذشته را درک نکرده‌اند، اجباراً آن را تکرار می‌کنند.

به طور کلی انتقاد از شخصیت افراد مثل عمل جراحی است. عمل جراحی همیشه آزاردهنده و در عین حال خطرناک خواهد بود. در مواردی نادر، جراحی ضروریست و به عنوان آخرین وسیله و به خاطر نبودن راهی دیگر برگزیده می‌شود. لازمه عمل جراحی یک مراقبت و آمادگی کامل برای بیمار و طلب نیاز دارد. پزشک باید خونسرد و کوشا باشد و مریض مشتاق و آماده بدترین نوع انتقاد آن است که به مجموعه شخصیت صفات مخرب نسبت دهنده، چون برحسبی معمولاً یک خطا و توهین مسلم است که موجب خشمگین نمودن شخص می‌شود.

پس والدین باید :

1. به صفات و ویژگی‌های فرد حمله نکنند.

2. از خصوصیات فردی انتقاد نکنند.

3. با وضعیت فعلی برخورد کنند.

بخش خانواده ایرانی تبیان


منبع : tebyan.net