<>

آکا: یک سالگی آغاز تحرک های مهارت ساز دوران کودکی است. اگرچه به نظر می رسد کودک به طور بی هدف برخی فعالیت ها را انجام داده و به این سو و آن سو می رود اما در واقع این دوران، کودک نوپا در حال افزایش توانمندیها و مهارتهای خاص خود است. او با وسایل مختلف سر و کار پیدا کرده و با تجربه دنیای بیرونی به اندوختههای دانشی و مهارتیاش اضافه میکند. بنابراین بازی کودک با وسایل و لوازم خانگی، اسباب بازیهای مخصوص این دوره در رشد مهارتهای فیزیکی، ذهنی و اجتماعی او تاثیرگذار است.

توانایی های کودک در حرکت

کودک پس از گذشت یک سال و پس از این که مهارت راه رفتن را فراگرفت به تمرین آن می پردازد. او دیگر صرفاً به راه رفتن فکر نمی کند بلکه راه رفتن را بهترین وسیله برای کشف محیط بیرون از خود می داند بنابراین برای کشف دنیای بیرونی نیازمند مهارت های دیگر نیز هست. مهارت هایی مثل هل دادن و کشیدن اشیا، روی هم گذاشتن آن ها، خالی و پر کردن ظروف و ضربه زدن و تولید سروصدا. او ساعت ها مشغول بازی های تکراری با اشیا می شود و حتی برخی اوقات اشیا را جابه جا می کند. از پله های خانه بالامی برد، با پاهایش به آن ها ضربه زده و اثر عملکرد خود را روی اشیا تجربه می کند. او حتی می تواند مهره های درشت را بند کرده و از این بازی تکراری لذت زیادی ببرد. گرچه مهارت های کودک با انجام این فعالیت ها افزایش پیدا می کند ولی در اصل در حال اکتشاف دنیای بیرونی خودش است.

توانایی های کودک در یادگیری

دانشمند کوچک خانه، علاقه زیادی به دانستن علت وقایع دارد. این که یک وسیله چگونه حرکت می کند. یا اگر او لیوان را از روی میز بیندازد چه خواهد شد؟! به همین خاطر او در این سن علاقه زیادی به اشیا متحرک پیدا می کند و خود نیز وارد عمل شده و اشیا و مواد را با یکدیگر ترکیب کرده و با کنجکاوی های کودکانه اش آزمایش های ثابتی با اشیا می کند شاید او ده ها بار لیوان را از روی میز بیندازد و هر بار با نگاهی اعجاب انگیز به آن بنگرد. 

نوپای تازه وارد علاقه خاصی به پنهان کردن اشیا و اسباب بازی هایش دارد و به طور کلی وقتی به یکسال و نیمگی می رسد از دسته بندی وسایل و اسباب بازی هایش لذت می برد. او علاقه خاصی به گذاشتن اشیا مشابه در یک گروه دارد بنابراین صرف ساعت ها وقت برای انجام این کار برایش لذت بخش است. ساعت ها بازی های تکراری و بی هدف را دنبال می کند اما بالاخره در پایان این حرکت بی هدف به تشخیص اشیا با کمک علائم می رسد. حالادیگر می تواند تصاویر را در کتاب شناسایی کند و گاه مداد دست گرفته و خطوط ناهماهنگی را روی کاغذ ترسیم کند. و با این شیوه نخستین بازی های تقلیدی خود را آغاز می کند. تکالیف تقلیدی بزرگسالان را بویژه تکالیف خانگی و خانه داری را انجام می دهد. 

توانایی های کودک در اجتماع

کودک یکساله هنوز آنقدر توانایی های اجتماعی اش رشد نکرده تا بازی با سایر همسالانش را بر بازی انفرادی ترجیح دهد. بیشتر بازی های او به صورت انفرادی شکل می گیرد و گاه با والدین خود بازی می کند. به همین خاطر سعی در انجام تکالیف بزرگسالان دارد. نوپای یکساله حالامعنای محبت کردن به دیگران را خوب می فهمد و لبخندهای گاه به گاه به دیگران را آغاز می کند. او علاقه خاصی به نگاه کردن تصاویر کتاب و شنیدن شعرهای قافیه دار دارد با این شیوه مهارت زبان آموزشی اش را تقویت می کند. 

با این اوصاف به نظر می رسد کودک در یکسالگی تمایل زیادی به بازی با اشیا خانگی و برخی اسباب بازی های خاص سن خود دارد. گرچه انواع و اقسام اسباب بازی ها در بازار یافت می شود و والدین نیز با تهیه وسایل بازی متناسب با سلایق خود از کودک می خواهند صرفاً با آن مشغول بازی شده و با وسایل خانه کاری نداشته باشند اما نباید فراموش کرد که هر کودکی متناسب با نیاز ذهنی، جسمی و اجتماعی اش با دنیای بیرون ارتباط برقرار می کند و محدود کردن او در محیط خانه باعث رشد ناکامل او خواهد شد. 

همه اسباب بازی ها در این سنین می بایست از نوع اسباب بازی های فعال، اسباب بازی هایی که حرکت می کنند و یا به وسیله خود کودک سر و صدا تولید می کند باشد. لزومی ندارد اسباب بازی های این سن جزئیات زیادی داشته باشد اما هر چه واقعی تر باشد بیشتر مورد پسند کودک نوپا است. سبک بودن، حمل آسان و داشتن رنگ های روشن و براق از دیگر نکاتی است که در انتخاب اسباب بازی ها باید دقت کرد.

.

منبع :